De W van Kawasaki

door Alfred

Wie is niet onder de indruk van het cultureel erfgoed van MVA en zijn stoere sleutelaars! 20e eeuwse motorfietsen, geurend naar super en ranzige motorolie die vertroeteld worden door mannen, geurend naar bier en sigaren. Zelf rijd ik schaamteloos rond op een reukloze, fuel-injected Kawasaki W800 uit 2011. Het kan dus uit compensatiedrang zijn dat ik hier even flink los ga over de indrukwekkende 60 jaar oude 'herritage' van de Kawasaki W-serie. Gewoon omdat het leuk is te zien hoe een BSA uit de jaren vijftig stapje voor stapje veranderde in mijn Kawasaki W800.

Het begon in Engeland...

BSA A7 'Shooting Star'

Het begon dus allemaal eind jaren vijftig, toen de halve wereld nog op een Engelse fiets rondreed en BSA een graantje mee wilde pikken van de opkomende motorindustrie in Azië. Ze gaven het Japanse, in Europa totaal onbekende motormerk Meguro een licentie om de BSA A7 onder eigen naam na te bouwen. Het leek een slimme zet want het leverde licentie-opbrengsten op en hoe konden ze nou ooit last krijgen van concurrentie vanaf zo'n ver eilandje? Zo ontstond de Meguro 500 K1, een Japanse BSA kloon. 

Het ging verder in Japan

Japanse Meguro 500 K1

 Kawasaki neemt Meguro over

Een andere motorfabrikant, Kawasaki, was al sinds 1949 in de weer met lichte 50 – 150 cc machientjes. Het merk groeide gestaag en wilde de markt voor zwaardere motoren instappen. Dat deden ze heel makkelijk door in 1961 Meguro volledig in te lijven. Zo kun je zeggen dat BSA ongewild aan de wieg stond van Kawasaki, één van de vier grote Japanse merken die uiteindelijk de Engelse motorindustrie onder de voet zouden lopen. Kawasaki nam de Meguro K1 als voorbeeld, samen met de nieuwere 650cc BSA A10.

BSA A10 'Super Rocket'

Ze pasten het ontwerp aan, letterlijk tot het laatste boutje en moertje - die werden metrisch. Ze maakten de boring-slag-verhouding met 74 x 73 een stuk eigentijdser dan de lange 70 x 84 van de BSA. Zo verscheen in 1966 de Kawasaki W1 ook op de Nederlandse markt, een 650 cc 'powerbike' met een opgegeven topsnelheid van 185 km/u.

Kawasaki W1S (1967), gefotografeerd in 2018 op de Kawasaki-dag in Soest.

 1966: W1 in Nederland, weekblad Motor jubelt!

Ik citeer uit weekblad Motor van 1966:

'Alle draden zitten met stekkertjes aan elkaar, typisch Japans en heel handig. Het gebeurt maar zelden dat wij van een importeur een echte, zware, mooie en bovendien nieuwe motor ter beschikking krijgen voor een roadtest. Daarom zijn wij Henk Vink jr. van de firma G. Joh. Bruinsma NV te Amsterdam zeer dankbaar dat hij ons zo'n kostbare motor als de Kawasaki W1 voor de tijd van drie weken heeft toevertrouwd.'

En verderop sluit men de test zo af:

'Met 31 pk gemeten op het achterwiel (45 pk krukas) valt hij in de kleine groep van werkelijk krachtige motoren die de Nederlandse markt biedt. Met de verschrikkelijke acceleratie van deze motor heeft u onder alle omstandigheden handenvol gas over. Dit betekent ook dat het gashendel zeer voorzichtig gehanteerd moet worden!'

 1966-1974: het regent W-modellen

W2TT (1968) De scrambler variant

In de periode 1966-1974 passeerde er een hele verzameling 650cc W's: W1S, W1SS, W2SS, W2TT, W1SA, W3RS tot en met de W3A RS in 1974.

W3 (1973)

 1974-1999: de 25 W-loze jaren

En toen werd het stil wat W's betreft. Er reed ondertussen al weer een paar jaar een Honda CB750 rond met ruim 60pk, misschien had dat er mee te maken. Kawasaki broedde ook op een 750cc 4-cylinder maar Honda was ze voor. In 1972 werd de Kawasaki Z900 gepresenteerd. En ondertussen waren daar ook nog de zware razendsnelle 2-takten zoals de 750 Mach III. De W raakte uit beeld.

 1999: de W650

W650 (1999-2007)

Maar precies 25 jaar later, in 1999, was de W weer terug. De W650 werd gelanceerd. Het was een compleet nieuwe motor met een hoop uiterlijke W-kenmerken. De W650 werd aangedreven door een 8-kleps 2-cylinder blok met koningsas. De W650 werd geproduceerd van 1999 tot 2007.

2011: de W800

Kawasaki W800 SE 'Schlachtwerk Special'

In 2011 kwam de W800 uit, nu met 773 cc en brandstofinjectie maar zonder kickstarter. Traditiegetrouw kondigt Kawasaki elk jaar aan dat gestopt wordt met de W800 vanwege de steeds strengere milieu-eisen, maar iedere keer lukt het ze toch weer om dit model door de keuring te krijgen.

De koningsas

De W800 is op dit moment de enige motor ter wereld in productie die beschikt over een koningsas. Dat houdt in: geen stoterstangen, nokkenasketting of drijfriem, maar een vertikale as die via twee kroonwielen de krukas met de nokkenas verbindt. Dit systeem is vooral bekend van klassieke (race)motoren van Ducati en Norton, en de vooroorlogse Matchless. Hier wat foto's:

Ducati GT 750 (1974)
Norton 500cc Manx (1952)
Matchless Silverhawk (1933)

En om af te sluiten: de W800 van 2020

Kawasaki W800 (2020)

Inmiddels is de W800 uit 2011 waarop ik rijd ook al weer 'verouderd'. De 2020 versie heeft een lelijke schrijfrem achter, een te moderne LED koplamp en natuurlijk weer ander spuitwerk. ABS is uiteraard wel winst en ook leuk is dat de zwarte cylinders en het stijlvol contrasterende buddyseat-randje weer helemaal terug zijn!